Handrevalidatie: van ongeluk tot goed herstel 

“Een ongeluk zit in een klein hoekje” zegt het spreekwoord. Voor Benny werd dit op 7 november 2023 pijnlijk duidelijk. Hij was thuis bezig met klussen, zoals hij zo vaak deed. Eén onoplettend moment bij het gebruik van zijn cirkelzaag en zijn rechter hand -zijn belangrijkste hand- raakte zwaargewond. Fysiotherapeut Arlette en ergotherapeut Chantal begeleidden hem in zijn herstel bij Revant Revalidatiecentrum Breda.

 

Ernstige schade

In het ziekenhuis werd direct duidelijk dat de cirkelzaag veel schade had aangericht. Pezen van de duim waren doorgesneden, spieren waren gescheurd en twee zenuwen beschadigd. Ook het bot aan de onderkant van zijn duim was gebroken. Dr. Dolmans, Dr. Louwerens en Dr. Theunissen hechtten tijdens een spoedoperatie alle beschadigde delen en maakten het gebroken bot weer vast. Er volgden 6 weken in het gips, waarbij Benny alleen zijn vingers kon bewegen.

 

                 Röntgenfoto na operatie met stabilisatie van het basis duimbot                                                 Gipsspalk na operatie

 

Een team van specialisten

Arlette: “Vanwege het complexe en uitgebreide letsel werd Benny verwezen naar ons interdisciplinaire handenteam. Het handenteam bestaat uit een hand-ergotherapeut, een hand-fysiotherapeut, een revalidatiearts en een revalidatietechnicus. Tien dagen na de operatie kon hij starten met een intensief revalidatietraject.”

 

Chantal: “Tijdens de intake voor revalidatie bekijken we de problemen zoals pijn, gevoel in de hand en de beweeglijkheid ervan, maar ook wat dit betekent voor het dagelijks leven. Om dit goed te kunnen inschatten gebruiken we de vragenlijst ‘Canadian Occupational Performance Measure’ (COPM). Zo kijken we welke activiteiten belangrijk zijn voor iemand, hoe goed dit al lukt en hoe tevreden diegene daarover is. Ook vullen we een andere vragenlijst in: de Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH). Hiermee onderzoeken we hoe goed een arm, schouder en hand werkt.”

 

Het leven op zijn kop

Benny moet alles doen met één hand. Hij ervaart daarin uitdagingen bij het aankleden en douchen en bij het uitvoeren van huishoudelijke taken. Zijn hobby's, waaronder klussen en zorgen voor zijn hond, waren onmogelijk geworden. Evenals auto- of motorrijden en zijn werk als vrachtwagenchauffeur. Chantal: “Door het behandelteam werd besloten om op dat moment geen maatschappelijk werkster of psycholoog in te schakelen, wat vaak wordt aangeboden wanneer iemand een ongeval herbeleeft. Hier was in het geval van Benny geen sprake van.”

 

Voorzichtig beginnen

Nog met de hand in het gips wordt de eerste fase van de behandeling gericht op het voorzichtig bewegen van de vingers. Pijn wordt goed gemonitord en de revalidatiearts geeft advies over medicijnen. Chantal: “We geven in deze situatie ook altijd tips om zwelling tegen te gaan. Omdat Benny tijdelijk maar één hand kan gebruiken, geven we ook advies over handige hulpmiddelen.” Omdat er goed herstel van het bot is, mag het gips er na 6 weken af. Arlette: “We waren heel benieuwd naar de beweeglijkheid van de duim. Vanwege het peesletsel wil je namelijk snel na de operatie gaan bewegen, maar in dit geval liet het botletsel dit niet toe. We waren verbaasd over het resultaat tot nu. Dit was beter dan verwacht en echt een opsteker! Tijdens de therapie oefenden we verder met het bewegen van de vingers, duim en pols binnen de mogelijkheden. Daarnaast startten we met littekenbehandeling.”

 

Voortuitgang in het dagelijks leven

Wekelijks ervaart Benny vooruitgang. Thuis probeert hij zijn hand zoveel mogelijk in te schakelen bij lichte activiteiten. Tijdens de therapie worden huishoudelijke activiteiten besproken en wordt bekeken hoe hij zo goed mogelijk zijn rechterhand kan gebruiken. Omdat Benny zijn vingers niet volledig kan buigen, probeert hij bijvoorbeeld een verdikking rond een mes uit, zodat hij meer grip heeft op een mes en weer zelf zijn brood kan snijden. Chantal: “Ook meten we het verminderd gevoel in de hand, dat is ontstaan door het zenuwletsel.Dit wordt gedaan met de Semmes-Weinstein test.”

 

Kracht opbouwen en voorzichtig klussen

Drie maanden na het letsel laat het gevoel in de hand laat nog maar weinig verbetering zien. Iets wat rond deze termijn niet vreemd is. Benny ervaart wél meer kracht in zijn hand en is hij in staat om lichte voorwerpen te tillen. Arlette: “Zonder de hand teveel te belasten -om overbelasting en pijn te voorkomen- bekijken we hoe hij weer kan klussen en gereedschap kan gebruiken. In de fitnessruimte starten we met het opbouwen van de kracht in zijn hand en arm.” Samen met de bedrijfsarts wordt bekeken op welke termijn het voor Benny mogelijk is om aan het werk te gaan. 

 

Overdracht en vervolgtherapie

Na 4,5 maand stopt de handtherapie bij Revant en gaat Benny verder bij eerstelijns praktijk Van Donselaar, ergotherapie en handtherapie, lid van het ‘Handtherapie Netwerk Breda e.o.’. Dit is een samenwerking tussen gespecialiseerde handtherapeuten, Revant revalidatiecentrum Breda en de handchirurgen van het Amphia ziekenhuis. Hier wordt er verder gewerkt aan het bewegen van de vingers en een littekenbehandeling. Chantal: “Het was goed om na 2 en 4 maanden bij de nacontrole te zien dat de beweeglijkheid en kracht van Benny nog verder verbeterde en de littekens soepel waren. Negen weken na het ongeval was de kracht in de rechterhand 20% ten opzichte van de linkerhand. Een jaar later is dit gegroeid naar 80%, bij fijne grepen 75%. Een zeer mooi resultaat. Benny doet trouw zijn oefeningen en kan zijn dagelijkse activiteiten gelukkig weer uitvoeren zonder beperkingen. Een onverwacht goed herstel van dat ongeval dat in een klein hoekje zit.”